03 maja 2013

Różaneczniki – przegląd wybranych gatunków

Rhododendrony należą do najpiękniejszych krzewów ozdobnych, które możemy uprawiać w ogrodach. Pięknem i zróżnicowaniem kwiatów mogą im dorównać jedynie róże. Są wyjątkowe i niezwykle dekoracyjne.







Rhododendrowny zaliczane są do rodziny wrzosowatych (Ericaceae), a więc roślin preferujących kwaśne podłoże. Skupiają różaneczniki oraz azalie. Największe ich skupiska występują w Azji. W naturze możemy je podziwiać w Ameryce Północnej, Europie oraz Australii. Także w Polsce mamy dziko występującą reprezentantkę tego rodzaju- azalia pontyjska- Rhododendron flavum. Rododendrony  charakteryzują się  zimozielonym  bądź sezonowym ulistnieniem. Duże kwiaty, zebrane zazwyczaj w baldachogrona, zależnie od gatunku, ukazują się od marca do lipca. Rodzaj skupia setki gatunków, choć nieliczne zyskały uznanie  i popularność jako rośliny ozdobne. 

Jednym z najpopularniejszych gatunków różanecznika jest różanecznik fioletowy (katawbijski)- Rhododendron catawbiense. Jest krzewem, osiągającym w optymalnych warunkach nawet 10 m wysokości, ale w naszym kraju osiąga maksymalnie do 5 m. Trzeba zauważyć, że bardziej rozrasta się na boki niż w górę. Charakteryzuje się skórzastymi, nagimi oraz eliptycznymi liśćmi. Jego lilaróżowe kwiaty z zielonymi plamami, ukazują się w maju. Naturalne siedliska różanecznika fioletowego występują w Ameryce Północnej. Gatunek wykazuje dużą mrozoodporność. 


Większe znaczenie pod względem dekoracyjności wykazują jego odmiany zaliczane do grupy ‘Catawbiense- Hybridum’. Do bardzo popularnych należy odmiana ‘Nova Zembla’ o rubinowych kwiatach, ‘Daniela’ o kwiatach łososioworóżowych , ‘Rasputin’ o jasnoróżowych kwiatach. Kwiaty białe są charakterystyczne dla odmian ‘Catalgla’ i ‘Catawbiense Album’. Karminowymi kwiatami odznaczają się odmiany ‘Granat’, ‘Hero’. 






Różanecznik olbrzymi – Rhododendron maximum w swoich ojczystych stronach, osiąga  nawet do 12 m wysokości, a w uprawie tylko do 5 m. Od niego pochodzą odmiany zaliczane do grupy ‘Maximum- Hybridum’. Naturalne siedliska różanecznika olbrzymiego występują w Ameryce Północnej. Na przełomie maja i czerwca ukazują się jasnoróżowe bądź białe kwiaty. W Polsce nie jest często spotykany, choć ze względu na późniejsze kwitnienie powinien zostać bardziej rozpowszechniony. 

Ciekawe odmiany to ‘Maximum Album’ o białych kwiatach. ‘Tintoretto’ charakteryzuje się różowymi kwiatami z czerwonymi plamami, a odmiana ‘Burgemeester Aarts’ ciemnoczerwonymi. 


Większą odpornością na mrozy wykazuje Rhododendron smirnowii porastający Turcję i Kaukaz. Jego pędy oraz spodnia część liści pokryta jest gęstym kutnerem (przede wszystkim spodnia część liści). Kwiaty w barwie różowej są delikatniejsze niż u różanecznika fioletowego i ukazują się na przełomie maja i czerwca. W Polsce gatunek rzadko występujący. 


Odmiany powstałe na bazie tego gatunku wchodzą do grupy ‘Smirnowii- Hybridum’. Należą do niej m.in. ‘Delila’, ‘Ella’ o czerwonych kwiatach. 

Przewodnim gatunkiem dla odmian z grupy ‘Caucasicum- Hybridum’ jest różanecznik kaukaski- Rhododendron caucasicum. Należy do niższych gatunków  krzewów, zazwyczaj nie przekraczający jednego metra wysokości. Wykazuje powolny wzrost. Kwitnie na przełomie maja i czerwca i nie należy do łatwych w uprawie. 


Odmiany wchodzące do powyższej grupy wykazują zróżnicowanie pod względem okresu kwitnienia. Najwcześniejsze odmiany kwitną już w kwietniu. Bardziej znane odmiany to: ‘Pierre Moser’, ‘Jewess’, ‘Jacksonii’, ‘Cunningham’s White’. 

Pozostałe różaneczniki warte uwagi to różanecznik pontyjski (Rhododendron ponticum), różanecznik wielkolistny (R. macrophyllum), różanecznik krótkowocowy (R. brachycarpum). 

Z powyższego przeglądu bez trudu można zauważyć, że różnorodność gatunkowa jest znaczna, a odmianowa jeszcze bardziej cieszy. Dzięki dużemu zróżnicowaniu mamy możliwość, stworzenia takich kompozycji, które będą kwitły od wczesnej wiosny aż do lata. 


8 komentarzy:

  1. Que de couleurs, ces rhododendrons sont magnifiques..
    J'admire ce massif, juste sous l'arbre...
    Votre jardin est très beau..
    Sophie

    OdpowiedzUsuń
  2. Merci! Rhododendrony est un de mes arbustes préférés. En mai, le spectacle dans toute sa beauté.

    Avec mes meilleurs vœux
    Greg

    OdpowiedzUsuń
  3. Coś się znowu dzieje, bynajmniej u mnie, z pisaniem komentarzy. Mam nadzieję, ze teraz będzie dobrze.
    Pisałam, że dałeś świetny wykład o różanecznikach i sam z niego skorzystałeś, bo masz świetne miejsca z nimi w swoim ogrodzie. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  4. fajny, wyczerpujący tekst. I ładnie się zadomowiły w twoim ogrodzie.

    OdpowiedzUsuń
  5. jest ich dużo, ale każdy ma swój urok. gratulacje :)

    OdpowiedzUsuń
  6. W tym roku się przekonałam do rododendronów i zakupiłam 3 krzaczki - 2 ciemny fiolet, jeden biały. Zobaczymy jak sobie damy wspólnie radę :-)

    OdpowiedzUsuń
  7. Świetny post Grzesiu, mnóstwo ciekawych informacji. Z niecierpliwością czekam co roku na maj. Różaneczniki mam 4 ale azalii całe mnóstwo. W tym roku są w swietnej formie i zapowiada się niezwykły spektakl kolorów. Żeby tylko zimna Zośka nie była złośliwa! Pozdrawiam cieplutko.

    OdpowiedzUsuń